De toenemende geopolitieke spanningen, de stroomuitval in Spanje, de wateroverlast in Limburg en de groeiende aandacht voor weerbaarheid in de zorg onderstrepen het belang van een goede voorbereiding op grootschalige en langdurige verstoringen. Ook in ROAZ-regio West werken zorgorganisaties en ketenpartners samen aan de vraag hoe de zorg onder zulke omstandigheden zo goed mogelijk kan blijven functioneren.
Van project naar programma
In 2024 werd Risicomanagement toegevoegd aan het landelijk beleids- en kwaliteitskader Crisisbeheersing en OTO. Het was een zoektocht voor het NAZW en de GHOR over hoe we de instellingen konden ondersteunen om dit onderwerp in te bedden in de organisatie.
Tijdens een kick-off-sessie eind 2024 werd duidelijk waar de instellingen behoefte aan hadden:
- Een groeimodel waarbij een instelling kan bepalen in hoeverre deze zich wil voorbereiden op disbalansen in de continuïteit van zorg
- Het ontwikkelen van een eenvoudig stappenplan met tools en formats.
- Kennissessies om de tools en formats te kunnen gebruiken
- Kennissessies in het kader van 72 uur zonder…
Binnen het project Integraal Risicomanagement en Bedrijfscontinuïteitsmanagement (IRM/BCM) zijn deze behoeften in 2025 en 2026 opgepakt. De instellingen beschikken hiermee over handvatten om zelf aan de slag te gaan.
Maar voorbereiding vraagt meer dan maatregelen binnen individuele organisaties. Hoe zijn zorgorganisaties regionaal van elkaar afhankelijk? En welke afspraken zijn nodig om de continuïteit van zorg gezamenlijk te waarborgen? Tijdens de kennissessies is hierover met de ketenpartners gesproken. Dit leverde waardevolle inzichten, wensen en actiepunten op waar we de komende jaren mee aan de slag gaan.
Van voorbereiding binnen organisaties naar regionale samenwerking
We zijn goed op weg! Maar ondertussen nemen de geopolitieke spanningen toe en brengt klimaatverandering nieuwe risico’s met zich mee. Verstoringen kunnen gevolgen hebben voor de continuïteit, bereikbaarheid en kwaliteit van zorg.
Ook op landelijk niveau krijgt weerbaarheid steeds meer aandacht. De Wet weerbaarheid kritieke entiteiten en de Cyberbeveiligingswet zijn aangenomen. Daarnaast heeft de Coalitie Weerbare Zorg een aantal thema’s gedefinieerd waarmee zorginstellingen aan de slag kunnen om zich voor te bereiden op grootschalige en langdurige crisissituaties.
Een voorbeeld van de regionale voorbereiding is de Defensie Roadshow, die op 22 september 2026 plaatsvond in ROAZ-regio West. Tijdens deze bijeenkomst kwamen Defensie en ketenpartners samen om kennis te delen over de voorbereiding op een militair conflict. Ook werd stilgestaan bij de samenwerking die nodig is om de zorgketen onder dergelijke omstandigheden zo goed mogelijk te laten functioneren.
De roadshow onderstreept het belang van een gezamenlijke voorbereiding. In een langdurige crisis is niet alleen de inzet van afzonderlijke zorgorganisaties van belang, maar ook de samenwerking tussen bijvoorbeeld de ambulancediensten, ziekenhuizen, VVT, GGZ en revalidatiezorg.
Programma ROAZ West Weerbaar
Om landelijke en regionale ontwikkelingen, initiatieven, opdrachten en samenwerkingsstructuren beter met elkaar te verbinden en te komen tot een meer samenhangende en gecoördineerde aanpak, heeft het NAZW samen met de beide GHOR-bureaus en de ketenpartners het Programma ROAZ West Weerbaar opgesteld.
Binnen het programma wordt inzichtelijk welke projecten lopen binnen de domeinen Risicomanagement, Crisisbeheersing en Opleiden, Trainen en Oefenen (OTO), en hoe deze aansluiten op de thema’s van de Coalitie Weerbare Zorg. Zo kunnen nieuwe projecten beter worden afgestemd op bestaande initiatieven en kunnen dubbelingen in activiteiten worden voorkomen.
De komende periode staat in het teken van het verder afbakenen en uitwerken van de projecten binnen een heldere programmastructuur. Zo werken de betrokken organisaties toe naar een meer samenhangende en gecoördineerde aanpak van weerbare zorg in ROAZ-regio West.
*Coalitie Weerbare Zorg: Uit notitie Coalitie Weerbare Zorg – “Nederland moet weerbaarder worden tegen dreigingen als pandemieën, natuurrampen, geopolitieke spanningen en cyberaanvallen. Die ambitie heeft het kabinet in het nieuwe coalitieakkoord uitgesproken. Een weerbare samenleving veronderstelt een zorgsector die ook onder buitengewone omstandigheden kan blijven functioneren. Dat vraagt om voorbereiding op een situatie waarbij de reguliere zorg grootschalig of langdurig hoge onder druk komt te staan.
Vanuit deze opgave is de Coalitie Weerbare Zorg (hierna: Coalitie WZ) opgericht, een initiatief van het Calamiteitenhospitaal, GGD GHOR Nederland, LNAZ, NVZ en UMCNL. De Coalitie WZ heeft als doel om de zorg ook in grootschalige en langdurige crisissituaties zo lang als mogelijk toegankelijk te houden, met een passende kwaliteit.
